hit counter joomla

Adventskalender 2017: Kwetsbaar als een kind

adventskalender2017

bestel de kalender

Samen Verder ontvangen via e-mail?

Meld u hier aan!

samenverder

Door u te abonneren op de digitale versie van de SV helpt u om de kosten te drukken en de bezorglast te verminderen.

anbi logo

De dementie-vriendelijke kerk

dementie-vriendelijke-kerk

Boekrecensie. “Kerken moeten meer doen om dementerende leden en hun mantelzorgers bij de gemeenschap te betrekken”. Dat zegt PKN-scriba Arjan Plaisier in reactie op een oproep van mantelzorgvereniging Mezzo. Uit een enquête blijkt dat een derde van de

gelovige respondenten niet meer met hun dementerende partner of ouder naar de kerk kan. Velen ervaren te weinig steun vanuit de kerkelijke gemeenschap om activiteiten te bezoeken en zo bij de gemeente betrokken te blijven.”

(http://www.krachtvanbeleving.nl/bovenkamer/bovenkamer-in-de-kerk/).
Ook in de Protestantse Gemeente te Alkmaar krijgen we steeds meer gemeenteleden die zelf of in hun omgeving te maken krijgen met dementie. Wat kan de kerk hier dan betekenen is de vraag, zeker in een tijd waar middelen en menskracht afnemen, de kerk bezig is met ‘veranderingsprocessen’ en mantelzorgers steeds zwaarder belast worden? Geen eenvoudige vraag.

Ik las recentelijk het boekje “De Dementie-vriendelijke kerk”, geschreven door Annemarie Roding-Schilt (werkzaam als predikant en geestelijk verzorger). Nu heb ik al heel wat boeken gelezen over dit onderwerp, nascholing gehad en ook brochures gelezen, maar dit boekje is een ontzettend goede ondersteuning voor hen die in hun persoonlijke omgeving zorg dragen voor of via gemeentewerk betrokken zijn bij mensen die lijden aan dementie. Ten eerste breekt het dit wat beladen onderwerp open, want je deelt in een kerkblad wel mee dat iemand een gebroken heup heeft waarvan zij herstellende is, maar niet gauw zoiets als “meneer P. moet tijdelijk opgenomen worden, omdat hij de diagnose dementie heeft gekregen”. Er wordt nogal eens over dit onderwerp gezwegen. Vanuit een schaamtegevoel of omdat de dementerende dan het gevoel krijgt niet meer voor ‘vol’ aangezien te worden. Of uit onmacht of onkunde. We weten gewoon niet hoe me ermee om moeten gaan.

Het boekje geeft, naast goede beknopte informatie over dementie zelf, veel praktische handvatten voor een grondhouding: wat is er nodig als je gemeenteleden bezoekt die dementeren? Tips voor het aangaan van de ontmoeting, voor het gesprek, en tevens hoe je iemand die dementeert (en haar/zijn omgeving) vanuit het geloof bij kan staan in dit proces. Wat kan nog wel? Daarbij verstaat Roding de kunst om vanuit haar ervaring op dit gebied en vanuit het geloof te komen met menselijke handvatten, ook aan de hand van korte voorbeelden die zij schetst vanuit haar eigen beroepspraktijk. En dat doet ze mooi en zorgvuldig.

Tevens staan er goede suggesties is m.b.t. vieren, want uit de praktijk blijkt dat hier wat extra’s voor nodig is, bijv. een vaste liturgie met veelal bekende liederen en een korte verkondiging of zelfs niet. Je zou het samen kunnen vatten als: een dienst met veel rust, vaste herkenbare structuur, wellicht meer ruimte voor ritueel dan tekst en bij voorkeur ook regelmaat. Ook geeft ze tips over een ‘alternatieve viering’ wat als voordeel heeft dat deze vieringen beter afgestemd zijn op de leefwereld van dementerende gemeenteleden, maar als nadeel heeft dat je op deze manier als gemeentelid die dementeert het gevoel kan krijgen ‘word ik hier apart behandeld?” of “hoor ik er niet meer bij”? Zeker in deze tijd van veranderingen in de kerk geen makkelijk dilemma, maar wel eentje om over na te denken, want zeker het idee “er nog bij te horen” is erg van belang voor iedereen! En ook richting de mantelzorgers laat dit zien, mensen, de kerk blijft, waar het kan, erbij, ook en juist in dit soort belangrijke en moeilijke momenten in het leven. Daar gaat een getuigenis van uit. Ook in de zorg en aandacht voor de mantelzorgers.

Misschien vond ik de mooiste zinnen uit het boekje wel deze: ”Een gesprek met iemand die lijdt aan dementie is de moeite waard en vaak nog heel goed mogelijk. Iemand kan zich heel vaak nog goed uitdrukken, al gaat het misschien anders dan we gewend zijn. Maar dat wat gezegd wordt, heeft betekenis. We moeten alleen wat meer moeite doen dan gewoonlijk om naar betekenis te zoeken”. (p.19). En wat zeker mooi is in dit boekje, is dat Roding zaken benoemt: het ongemak, de onzekerheid die je kan voelen voordat je op bezoek gaat en tijdens het bezoek. Maar dat dit geen reden is om daarom dementerende gemeenteleden maar niet te bezoeken. Concluderend: een bijzonder bruikbaar, praktisch en mooi geschreven boekje vanuit doorleefd geloof en beroepspraktijk. Voor een ieder die hier wat meer over wil weten van harte aanbevolen.

Yvonne Smit, ouderenpastor sectie noord
(boekje: Annemarie Roding-Schilt, De Dementie-vriendelijke kerk. Narratio: Gorinchem, 2015 84 pagina’s.)