Gisteren las ik 2 Samuel 11 waar koning David ’s avonds op het dakterras van zijn paleis wandelt. Hij ziet een vrouw die zich wast en er zeer goed uitziet. Het is Batseba, de vrouw van Uria de Hitiet, een van zijn strijders. Hij laat haar naar het paleis komen en heeft seks met haar. Ze wordt zwanger en meldt dit aan David. David laat Uria met een smoes van het slagveld komen in de hoop dat hij thuis slaapt en dan ook seks met zijn vrouw zal hebben. Maar Uria is een oprecht man die uit solidariteit met zijn kameraden op het slagveld geen voorkeursbehandeling wil. Uria slaapt zelfs als David hem dronken voert niet bij zijn vrouw.
Dan krijgt Uria een brief voor generaal Joab mee waarin staat dat deze hem vooraan in de strijd moet opstellen zodat hij de dood vindt. En zo gebeurt het. Dan neemt David Batseba als vrouw nadat haar rouwperiode voorbij is. Het hoofdstuk eindigt met de woorden dat wat David gedaan heeft kwaad is in de ogen van de Heer.
Onvoorstelbaar eigenlijk dat David – een man naar Gods hart – dit doet. Na jarenlange strijd, op de vlucht voor koning Saul, is hij nu op het hoogtepunt van zijn macht en glorie. Uria was indertijd een van de mannen die zich als eersten aansloten bij David in de woestijn. Al die tijd een trouwe en oprechte strijder, een kameraad, een vriend, en dan toch dit verraad, deze moord, om een vrouw? De manier waarop Uria weggewerkt wordt lijkt trouwens veel op die van de autocraten in onze huidige tijd: de tegenstanders van Poetin die uit het raam vallen, neerstorten met hun vliegtuig of heimelijk vergiftigd worden. Maar ook de tegenstanders van Trump die in een proces aangeklaagd worden, het leven onmogelijk gemaakt worden zodat ze naar Europa vluchten, of door zijn aanhangers geïntimideerd en bedreigd worden. En zo kan ik doorgaan met Xi Jinping, Erdogan, Orban, Maduro … Onder hen en naast hen zit een hele corrupte klasse van politici, ondernemers en hoge ambtenaren die meeprofiteren van de rijkdom, macht en het privilege dat daaraan vastzit. De oppositie is vaak machteloos, alhoewel voor mij een hoopvol teken in deze tijd is de opstand van de jongeren uit de Generatie Z uit Nepal, Marokko, Filippijnen, Indonesië, die opkomen voor recht, gelijke kansen, banen en een goede gezondheidszorg voor iedereen. De vraag is natuurlijk of het goed zal aflopen of net zo zal gaan als in Myanmar waar de protestdemonstraties van vooral jonge mensen uit 2021 zijn uitgelopen op een burgeroorlog die nu al vijf jaren woedt.
Ik word wel eens bang voor de toekomst als ik daar ook nog de oorlog in de Oekraïne, Soedan en Gaza bij betrek. Waar gaat het heen, wat zal er komen, hoe staat het met onze eigen veiligheid?
Een hoopvol teken voor mij is de 30-uursactie voor Gaza die plaatsvond in Antwerpen op 3 en 4 oktober 2025, georganiseerd door verschillende religieuze en humanitaire organisaties, zoals Pax Christi Vlaanderen, Broederlijk Delen, en Sant'Egidio. Het was een solidariteitsactie voor de bevolking in Gaza, die 30 uur lang werd gevolgd door gebed, vasten, getuigenissen, stilte en het voorlezen van de namen van slachtoffers. Misschien heeft het wel effect gehad op de huidige wapenstilstand? Hoopvolle tekens zijn ook -ik noem een paar laatste acties op de Kerk-App-: Luiers voor Lesbos, inzameling Voedselbank, collecte Ocean Cleanup, collecte vluchtelingen Soedan, bidden voor de Vervolgde kerk, meedoen aan de kerkdiensten in Kampen en natuurlijk wat iedereen persoonlijk doet. Dat heeft vast effect. Als laatste is voor mij ook een hoopvol teken dat 2 Samuel 11 eindigt met de woorden dat wat David gedaan heeft kwaad is in de ogen van de Heer. De profeet Nathan zegt David in het volgende hoofdstuk dan ook toe dat omdat Uria door het zwaard geslagen is, het zwaard niet van Davids eigen huis zal wijken. En dat lezen we daarna in de pijnlijke verhalen over zijn kinderen Amnon, Tamar en Absalom. Dat God het niet goed vindt heeft dus inderdaad effect. Daarom zegt Jozef als onderkoning in Egypte ook als hij zijn broers uittest: “Ik heb ontzag voor God”, m.a.w. er zijn grenzen waar ik niet overheen kan gaan (Genesis 42:18). Deze grenzen had David moeten respecteren als hij het goede leven had willen behouden, deze grenzen zouden wij ook moet respecteren als we gezegend willen zijn. Een goede november!
Ane Mulder
afbeelding: "Bathseba aan haar bad" van de Italiaanse renaissanceschilder Paolo Veronese, gedateerd rond 1575
